Activiteit: Bezoek penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem

image1
De penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem.

Op 18 februari was Criminal Intent uitgenodigd voor een bezoek aan de penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem. Na een treinreis van dik een uur werden we om half 2 opgewacht door Yvo van Kuijck, senior raadsheer van de penitentiaire kamer.Van Kuijck vertelde ons in het kort wat de penitentiaire kamer doet en waaruit het bestaat. De penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem doet uitspraak bij vijf raadsheren: drie rechters, één psycholoog en één psychiater. Deze twee niet-juristen mogen ook beslissen over de verlenging van de maatregel en zijn zo volwaardig lid van de zittende magistratuur. Met hun expertise op het gebied van de psyche van de mens wordt een extra dimensie aan het rechtscollege gevoegd.

De penitentiaire kamer is een bijzondere kamer. De kamer behandelt onder meer het hoger beroep in de verlenging van de TBS (terbeschikkingstelling) en in de verlenging van de PIJ-maatregel (Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen). Het is de enige hoger beroepsinstantie ten aanzien van TBS-verlenging in Nederland.

De TBS is natuurlijk een bekende maatregel. De rechter kan deze maatregel opleggen aan mensen die een zwaar misdrijf hebben gepleegd en daarvoor geheel of gedeeltelijk ‘ontoerekeningsvatbaar’ zijn verklaard. Er zijn twee vormen van TBS: TBS met dwangverpleging of TBS met voorwaarden. De TBS duurt zo lang tot de rechter bepaalt dat er geen kans meer is op recidive. Het kan ook voorkomen dat de penitentiaire kamer de zaak doet in de TBS-kliniek. Dit gebeurt echter weinig en zal alleen voorkomen wanneer het echt niet anders kan gezien de patiënt.

De PIJ-maatregel is bedoeld voor criminele jongeren met een ontwikkelingsstoornis. De rechter kan bij dit soort jongeren bepalen dat zij in een justitiële jeugdinrichting worden geplaatst. Zij krijgen dan behandeling en begeleiding om recidive te voorkomen.

Na het praatje van Van Kuijck mochten we vier zaken bijwonen: drie TBS-verlengingen en één PIJ-maatregel. De eerste TBS’er had een paar jaar geleden ontucht gepleegd. Hoewel het been van de man geamputeerd was, vond de Advocaat-Generaal het recidiverisico te groot. Meneer reed namelijk in een scootmobiel. Niet alleen reed hij agressief met de scootmobiel, maar ook was hij door de scootmobiel weer mobiel geworden, wat een gevaar opleverde voor de samenleving. De tweede TBS’er had bij de rechtbank een voorwaardelijk invrijheidstelling opgelegd gekregen, maar had zich, in de periode net na de uitspraak, misdragen. Gezien deze terugval besloot de officier van justitie om in hoger beroep te gaan. De man was het hier uiteraard niet mee eens. Hij was geen moordenaar of zedendelinquent en vond dat hij, door het steeds verlengen van zijn TBS, te zwaar gestraft wordt. De derde TBS’er zat al sinds 1998 in de TBS voor een ontploffing en brandstichting in het huis van zijn ex. De man woonde al een tijdje in een eigen huis, maar had nog steeds TBS met voorwaarden. De advocaat vroeg zich af of deze TBS nog wel proportioneel en subsidiair was. Ook wees zij op het feit dat de man zich al een tijdje aan alle voorwaarden van de TBS hield. Ook was een van de voorwaarden (urinecontrole) vanwege het goede gedrag van de man geschrapt. Tot slot was er nog de jongen die een PIJ-maatregel opgelegd had gekregen. Deze jongen was vanwege zijn agressie in de PIJ beland. Deze agressie was er echter niet meer, aldus zijn advocaat. Het enige dat de instelling en de Advocaat-Generaal aanvoerde was het feit dat de jongen, het liefst iedere dag, blowde. Dit was volgens hem geen goede grond om de PIJ-maatregel te verlengen voor de duur van 18 maanden. De kamer zal op 3 maart uitspraak doen van alle vier de zaken.

Naderhand kwam Van Kuijck nog even kort met ons de zaken en de pijnpunten van deze zaken bespreken. Ook gaf hij nog een tip voor de aanstaande advocaten onder ons: structureer je pleidooi. Dit was een verwijzing naar een pleidooi van een van de advocaten van die middag. Daarna kwam de Advocaat-Generaal ook nog kort een praatje met ons maken om haar kant van het verhaal te belichten.

Wij willen alle mensen van de penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem bedanken voor hun tijd en moeite. Het was een zeer geslaagde middag! Met een voldaan gevoel stapten wij weer in de trein naar Amsterdam.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *